خبرگزاري فارس: فردا 8 اسفندماه مصادف با بيست ‌و يكمين سال درگذشت «غلام‌حسين بنان» خواننده بنام ايران است.

به گزارش خبرگزاري فارس، «غلامحسين بنان»در سال 1290 در تهران متولد شد.پدرش كريم خان بنان الدوله نوري و مادرش دختر شاهزاده محمد تقي ميرزا ركني(ركن الدوله) برادر ناصرالدين شاه يا پسر محمد شاه قاجار بود. مادرش پيانو را بسيار خوب مي نواخت و پدرش كريم خان بنان الدوله، فرزند ميرزا الله مستوفي از صدايي خوش بر خوردار بود.او در نوجواني به مكتب «مرتضي ني‌داوود»نوازنده تار راه يافت. وي آواز را بعدها نزد «ضياء الذاكرين» و «ناصر صيف» به روش آموزش سينه به سينه ادامه داد .
سال‌ها بعد به دعوت «روح ا... خالقي» نزد «صبا»رفت تا به جمع خوانندگان مكتب «وزيري» بپيوندد.
كم كم آوازهاي «بنان»در راديو شهرت زيادي بين مردم كسب كرد و هنرمندان بزرگ راديو كه بيشتر از شاگردان «صبا»بودند با ساخت قطعاتي،همكاري خود را با او آغاز مي‌كردند.
همچنين هنرمندان بزرگي مانند «جليل شهناز» و «حسن كسايي» در جواب آواز با او همكاري مي‌كردند.
بسياري از آوازهاي بنان را پيانو و ويلن همراهي مي‌كردند.وقتي بنان به ميانسالي رسيده بود خوانندگان زيادي وارد راديو شده بودند كه از نظر ظرافت و دقت در شكل ارائه موسيقي و كلام گاهي با او برابري مي‌كردند كه در ميان خوانندگان مرد مي‌توان به «حسين قوامي» و«محمدرضا شجريان»كه خود بهره گرفته از «بنان» بودند، اشاره كرد.
«بنان» در سال 1336 در يك سانحه رانندگي چشم راست خود را از دست داد كه اين اتفاق تاثير شديدي در روحيه او گذاشت به طوري كه پس از اين ماجرا دچار افسردگي شد ولي همچنان به كار خود ادامه مي‌داد. دوره حيات اين خواننده مصادف با آخرين سال‌هاي زندگي خوانندگان كهنسال قاجار تا خوانندگان پس از انقلاب بود كه در راس آنها شجريان قرار داشت.
وي سرانجام در 8 اسفند 1364 به علت ناراحتي دستگاه گوارش در بيمارستان ايران مهر درگذشت.
پس از مرگ او «پري بنان» همسرش به احترام ساعت‌هاي خانه «بنان»را متوقف كرد.
مهارت شگفت‌انگيز بنان در تلفيق شعر و آواز و استادي او در اجراي ظرايف آواز ايراني از او چهره‌اي ماندگار در موسيقي اصيل ايراني ساخته‌ است.

در قرن سوم میلادی همزمان با امپراتوری ساسانی در کشورمان کلودیوس دویم ، امپراتور روم  عقیده داشت که سربازان مجرد تونایی جنگیدن بیشتری دارند ، بنابراین آن ها را از حق ازدواج محروم می کرد . اما کشیشی به نام والنتیوس ( والنتاین ) مخفیانه عقد سربازان رومی با دختران مورد علاقه شان را جاری می کرد . کلودیوس هم این کشیش را زندانی کرد و در نهایت به خاطر عقد عشاق اعدام شد و سمبلی شد برای عشق .

     در ایران باستان هر ماه سی روز بود . تمام روزها و ماه ها نیز اسم های خاص خود را داشتند . برای نمونه روز یکم اهورامزدا ، روز دویم بهمن به معنی سلامت و اندیشه که نخستین صفت خداوند است ، روز سوم اردیبهشت بهترین راستی و پاکی ، روز چهارم شهریور شاهی و فرمانروای آرمانی که خاص خداوند داناست و روز پنجم سپندارمذ .

     سپندارمذ لقب ملی زمین است . یعنی گستراننده ، مقدس و فروتن . زمین نماد عشق است ، چون با فروتنی ، تواضع و گذشت به همه عشق می ورزد . زشت و زیبا را به یک چشم می نگرد و همه را چون مادری در دامن خود امان می دهد. به همین دلیل در فرهنگ باستان اسپندارمذگان را به عنوان نماد عشق می پنداشتند .

    هر ماه زرتشتی دارای سی روز است و هر گاه نام ماه با نام یکی از این روزها یکی می شود . زرتشتیان آن روز را جشن می گیرند . برای نمونه روز پنجم از ماه دوازدهم یعنی روز سپندارمذ از ماه اسفندارمذ  . در این روز زنان به شوهران خود محبت هدیه می دادند و مردان نیز ، زنان و دختران را بر تخت می نشانددن و به آن ها احترام می گذاشتند .

     روز سپندارمذ برابر است با روز 29 بهمن ماه و فقط چند روز با روز ولنتاین فاصله دارد . اصلا قصد نصیحت ندارم ، اما امیدوارم از سال آینده 29 بهمن روز عشق پاک ما ایرانی ها باشد نه 14 فوریه . تاریخ سپندامذگان بیست قرن قبل از میلاد مسیح است و ولنتاین سه قرن بعد از میلاد ، بنابراین حالا که دارای چنین تاریخ و جایگاهی هستیم نباید به آن بی تفاوت باشیم .

از سایت دانش پارسی

با جان به در رود!

به دلايل تقريباً نامشخصى در كنسرت هاى موسيقى، مردم هيچگاه از شنيدن مرغ سحر خسته نمى شوند. بخشى از محبوبيت محمدرضا شجريان نيز به اجراى اين تصنيف بازمى گردد و اكنون سالهاست كه هرگاه شجريان كنسرت مى دهد، مجبور است مرغ سحر هم بخواند! البته اين تصنيف در زمان خود نيز محبوبيت فراوان داشت.
هنوز بسيارى از موسيقى دوستان نسل گذشته صداى قمرالملوك وزيرى را دراجراى اين تصنيف به همراه تار مرتضى نى داود به ياد مى آورند.
و البته تار نى داود چه شور و احساسى برمى انگيزاند، آهنگساز تصنيف به ياد ماندنى مرغ سحر كه بى ترديد بايد او را يكى از بزرگترين موسيقيدانان ايران و از برجسته ترين نوازندگان تارمحسوب كرد. مرتضى در سال ۱۲۷۹ شمسى متولدشد.
پدرش بالاخان، نوازنده ضرب و با موسيقى به خوبى آشنا بود و موسيقيدانان به منزلش رفت و آمد داشتند. همين مسأله سبب شد تا مرتضى از كودكى با موسيقى انس گيرد. كنجكاوى و تحريك در سنين كودكى و تلاش براى به صدا درآوردن ساز، پدر را مجبور ساخت تا او را به كلاس موسيقى بفرستد. هرچند برخى از جمله مرحوم خالقى او را شاگرد آقاحسين قلى هم مى دانند، اما نى داود در شرح خاطرات خود توضيح مى دهد كه در ابتدا نزد شخصى به نام «قاسم قلى» آموزش ديده و بعدها محضر درويش خان را درك كرده است. به نظر مى رسد اين نام در يادواره نى داود اشتباه چاپى باشد و استاد او همان آقا حسين قلى بوده است.
درويش خان به يك معنى فردى استثنايى و خاص در موسيقى ايرانى است. ابداع و آفرينش در عين اصالت ويژگى بارز اوست.
ازسوى ديگر ساز درويش خان درعين صلابت، پيچيدگى و ظرافت بيان جمله هاى موسيقى، ازلطف و ملاحت خاصى برخوردار است.
به عبارتى درويش خان سرآمد نوازندگانى بوده است كه در عين حفظ اصالت و چارچوب موسيقى كلاسيك ايران، قادر بودند با توان بداهه پردازى و روحيه آفرينش گرى، به فراسوى آموخته ها پروازكنند و شنونده را به سوى خود بكشانند. اين توانايى پس از درويش خان، در مرتضى نى داود بيش از ديگران رخ مى نمايد.
در كلاس هاى درويش خان، مرتضى موفق به دريافت مدال هاى سه گانه درويش (مس، نقره، طلا) مى شود. درمورد استاد خود چنين مى گويد: «ما همه درمحضرش روى زمين مى نشستيم، دايره وار، شاگردها مى آمدند و وسط مى نشستند و مشق مى كردند.
درويش خان مرد بسيار خوبى بود عده اى شاگرد فقير داشت كه حتى به آنها پول هم مى داد. مردى سالم، صحيح و اخلاقى بود، شيوه هاى تدريس فرق مى كرد.
در زمان قاسم قلى همه اش آواز بود. رنگ و تصنيف و پيش درآمد مرسوم نبود. پيش درآمد را اصلاً درويش خان رسم كرد. كارديگرى كه درويش خان كرد اين بود كه يك سيم به تاراضافه كرد. تار در زمان قاسم قلى پنج سيم داشت.
درويش يك سيم اضافه كرد. بنده تعجب مى كنم چطور قبل ازاو كسى به اين فكر نيفتاده، چون فهميدم چقدر اين سيم لازم بود.
درويش كارمهم ديگرى هم كرد. او مكررات را به دور ريخت. مثلاً در يك دستگاه ۱۰ مرتبه نغمه مى نواختند، درويش خان ديد لزومى ندارد، پس دستگاه را حك و اصلاح كرد و زوايد را به دور ريخت.»
به هرروى آموزش نزد چنين استادى براى هر موسيقيدانى يك فرصت طلايى بوده است. همانگونه كه براى صبا، هرمزى، فروتن، برومند و... بود.
نى داود نيز با تأثير از استادش، به خلق و آفرينش روى آورد.
او علاوه بر توان بداهه پردازى و رنگ آميزى جملات و نغمه هاى موسيقى رديف دستگاهى، قطعاتى شامل پيش درآمد، تصنيف و رنگ ساخته است. پيش درآمد ماهور، پيش درآمد اصفهان (تصنيف ماه من) و تصنيف مرغ سحر او از چنان شهرت و محبوبيتى برخوردارند كه جزو مشهورترين قطعات موسيقى ايرانى به شمار مى آيند.
درمورد تصنيف مرغ سحر گفته است: «از روى آهنگ بنده، مرحوم ملك الشعراى بهار اين شعر را ساختند و قمر هم آن را خواند. اين ترانه و آهنگ آن، بهترين و معروفترين آهنگ زمان خودش شد. حتى حالا هم وقتى خودم آن را مى شنوم، حظ مى كنم.»
مرتضى نى داود به رديف موسيقى ايرانى تسلط كامل داشت. از او يك دوره رديف كامل به جاى مانده است. اين رديف با وجود اصالت، تكنيك و ويژگيهاى زيبايى شناسى به عنوان يك رپرتوار آموزشى چندان موردتوجه قرارنگرفته است.
به واقع نفوذ نورعلى خان برومند در مركز حفظ و اشاعه و دانشكده هنرهاى زيبا و تلاش در تثبيت و آموزش رديف ميرزا عبدالله، ساير رديف ها را تحت الشعاع قرارداد. ساخت چهار مضراب هاى متعدد درگوشه هاى مختلف حجم كوتاه و درعين حال سرعت و مضراب هاى جديد و پيچيده اى دارند، ويبره هاى عرضى خاص، نوانس و استفاده از سكوت در فواصل اجرا، استفاده از نغمه ها و سيم بم و واخوان و استفاده صحيح در انتخاب و اجراى قطعات ازمهمترين ويژگيهاى ساز نى داود است. او در اشاعه فرهنگ كنسرت و اجراى موسيقى به صورت زنده، متحمل زحمات و مشكلات فراوان شد. ضمن آنكه بسيارى از عوايد كنسرت هايش درامور خيريه صرف مى شد. موسيقى در جان و روح او ريشه دوانده بود و با ساز و نغمه سازش زندگى مى كرد.
زمانى گفته بود: «با خون اندرون شد و با جان به در رود. من روزى كه نتوانم ساز بزنم خواهم مرد، مى دانم تا روزى كه بتوانم بزنم زنده خواهم ماند.» از او آثارى به همراه قمر، ملوك ضرابى، مرتضى محجوبى و موسى نى داود باقى مانده است.
اين استاد برجسته موسيقى ايران دوم مرداد ۱۳۶۹ چشم از جهان فروبست. يادش گرامى باد.
محمدجواد بشارتى